सरसेनापती हंबीरराव मोहिते यांच्या गावाजवळ असलेला वसंतगड किल्ला

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या अखेरच्या पर्वात सरनोबत हंबीरराव मोहिते यांच्या गावाजवळील हा वसंतगड. हा किल्ला नैसर्गिक तटबंदीने वेढलेला असून पावसाळ्यामध्ये डोंगराच्या कुशीत वसलेला हा किल्ला अतिशय शोभून दिसतो. पुणे-सातारा महामार्गावरून कऱ्हाडच्या अलीकडे 13 किलोमीटर अंतरावर तळबीड लागते. तळबीडमध्ये गेल्यानंतर हंबीरराव मोहिते यांचे स्मारक उभारलेले दिसते. गाव संपताच वसंतगडाची सुरुवात होते. हा डोंगर चढून वर गेल्यानंतर ढासळलेली … Read more

आकाशाला भिडणारा सुळका असणारा धोडप किल्ला

नाशिक जिल्यात किल्ल्यांची मांदियाळी उभी आहे. धोडप हा बलदंड किल्ला आपल्या सर्वांना भुरळ घालतो. नाशिकच्या अगदी मधोमध असलेला हा किल्ला देखण्या पाषाण शिल्पांनी सजलेला आहे. या गडावरील पाषाण शिल्पे म्हणजे एक अनमोल खजिनाच आहे, असे म्हणणे वावगे ठरणार नाही. हा किल्ला अजिंठा-सातमाळा या डोंगर रांगेच्या कुशीत वसलेला आहे. या किल्ल्याची उंची नजरेत सामावणारा नाही, इतका उंच हा … Read more

सातारा जिल्ह्यातील निसर्ग सौंदर्याने नटलेला ”केंजळगड”

सातारा जिल्हा म्हंटल की अनेक गड किल्ले डोळ्यासमोर उभे राहतात. कृष्ण आणि वेण्णा या नदी संगमावर वसलेले हे शहर छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पदस्पर्शाने पावन झाले आहे. साताऱ्यावर सातवाहन, चालुक्य, शिलाहार, देवगिरीचे यादव, बहमनी, मुस्लिम राजकर्ते, मराठा राजकर्त्ये यांनी राज्य केले. याच जिल्ह्यात एक किल्ला कृष्णा आणि नीरा या नद्यांच्या खोऱ्यात उभा आहे, साताऱ्याच्या निसर्ग सौंदर्याने नटलेले हा किल्ला म्हणजे ”केंजळगड”. या किल्ल्याची चढाई मध्यम … Read more

नरवीर बाजीप्रभू आणि फुलाजी प्रभूयांच्या लढाईची साक्ष देणारा ”विशाळगड”

विशाळगड हा शब्द कानावर येताच बाजीप्रभुंचे ते शब्द कानावर पडतात, ”लाख मेले तरी चालतील, पण लाखांचा पोशिंदा जगला पाहिजे.” या स्मृती थेट त्या प्रसंगाची आठवण करून देतात आणि नकळत अंगावर शहरे येतात. हीच ती पावन झालेली लढाई आणि हाच तो गड ज्याने महाराजांना सुखरूप आपल्या ओंजळीत सामावून घेतले. या किल्ल्यावर जाताच पावनखिंडीची लढाई डोळ्यासमोर येते. ”राजं तुम्ही गडावर … Read more

छत्रपती शिवरायांची जन्मभूमी किल्ले शिवनेरी

kille shivneri

हिंदवी स्वराज्य संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज्यांचा जन्म महाराष्ट्रात झाला आणि ही भूमी पावन झाली. शिवजन्म झाला आणि शिवनेरीच्या भूमीवर ढोल, नगाडे घुमू लागले. महाराष्ट्रातील किल्ल्यांमध्ये “शिवनेरी” या किल्ल्याचे एक अढळ स्थान आहे. पुण्याच्या उत्तरेस जुन्नर पासून म्हणजेच एकेकाळचे “जीर्णनगर” येथून जवळच शिवनेरी किल्ला लागतो. हा किल्ला गिरीदुर्ग प्रकारातील असून सह्याद्रीच्या नाणेघाट डोंगररांगेतील हा किल्ला आहे. या … Read more

अफजलखान वधाचा साक्षीदार असलेला किल्ला

pratapgadh killa mahiti

सातारा जिल्हा हा पर्यटनाचा जिल्हा म्हणून प्रसिद्ध आहे. निसर्गसौंदर्याने नटलेल्या या जिल्ह्याला ऐतिहासिक वारसा लाभला आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी ज्या किल्ल्याच्या पायथ्याशी अफजलखानाचा वध केला तो किल्ला म्हणजे प्रतापगड. हा किल्ला साताऱ्यातील महाबळेश्वरपासून साधारणता 21 किलोमीटर अंतरावर आहे. या किल्ल्याची स्थापना 1665 मध्ये केली. अफजलखान वधामुळे या किल्ल्यास अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाले आहे. या किल्ल्याची … Read more

कातळ लेण्यांचा अनुभव देणारा स्वराज्यातील एक दुर्लक्षित गड

hadsar durlakshit gadh

महाराष्ट्रात तीनशेहून अधिक किल्ले आहेत पण दुर्दैवाने काही मोजकेच किल्ले असे आहेत जे नेहमी प्रकाशझोतात असतात बरेच किल्ले आपल्याला ठाऊक देखील नसतात. असे असंख्य गडकोट आपल्या सह्य़ाद्रीत विखुरलेले आहेत. अगदी असाच पुण्यातील एक थोडासा दुर्लक्षित असलेला हा किल्ला हडसर जुन्नरपासून १२ किलोमीटरवर! जुन्नरजवळ च्या माणिकडोह धरणावरून नाणेघाटाच्या दिशेने अंजनावळे, घाटघर गावाकडे एक रस्ता जातो. या … Read more

निसर्गाच्या अदभूत विश्वात घेऊन जाणारा माहुली गड

adbhoot mahuli gadh

माहुली गड हा किल्ला गिरीदुर्ग प्रकारातील आहे. ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर डोंगररांगेतील हा किल्ला पावसाळी ट्रेकर्स च्या दृष्टीने सोपा समजला जातो. ठाणे जिल्ह्यात शहापूर आसन गावाजवळ एक दुर्गत्रिकुट आहे. माहुली-भंडारगड आणि पळसगड मिळून हे बळकट ठाणे तयार झाले आहे. मुद्दाम जाऊन पहावे असे हे ठिकाण कोणाही निसर्गप्रेमी माणसाला आपल्या निसर्गसौंदर्याने वेड लावते. अनेक सुळके असलेला लांबलचक … Read more

पवना मावळ चा संरक्षक विसापूर

pavana maval visapur

विसापूर म्हणजे पवना मावळच्या संरक्षक दुर्गांपैकी एक. मावळ तालुक्यात लोणावळ्याच्या पूर्वेला मळवली रेल्वे स्टेशन जवळ असलेला डोंगरी किल्ला. महाराष्ट्रतील प्रत्येक किल्ल्याचं काहींना काही तरी गुणवैशिष्ट्ये तर असतंच असत. विसापूर ही यापैकी एक विसापूर किल्ला चहूबाजूंनी कातळकडय़ांचे नैसर्गिक संरक्षण असलेला निसर्गाच्या कुशीत लपलेले दुर्ग रत्न. लोहगडापेक्षा उंचीला आणि आकाराला सुद्धा तसा मोठा किल्ला पण तितका प्रसिद्ध … Read more

शिवरायांच्या हाताचे अन पायाचे ठसे असलेला किल्ला

shivrayanche hatache payache thase

छत्रपती शिवाजी महाराजांनी ‘जंजिरा’ जिंकण्याचा अनेकदा प्रयत्न केला होता. पण दुर्दैवाने जंजिरा स्वराज्यात येऊ शकला नाही. पण जंजिरा स्वराज मध्ये येत नाही म्हणून हताश न होता छत्रपती शिवाजी महाराजांनी हिरोजी इंदुलकर यांना सांगून दुसरा जंजिऱ्या सारखा जलदुर्ग बांधण्याचं निश्चित केलं. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी जेव्हा सूरतेची मोहीम यशस्वी करून आले. त्यावेळी त्यांना स्वराज्यासाठी फार मोठं धन … Read more

You cannot copy content of this page