सातारा जिल्ह्यातील निसर्ग सौंदर्याने नटलेला ”केंजळगड”

सातारा जिल्हा म्हंटल की अनेक गड किल्ले डोळ्यासमोर उभे राहतात. कृष्ण आणि वेण्णा या नदी संगमावर वसलेले हे शहर छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पदस्पर्शाने पावन झाले आहे. साताऱ्यावर सातवाहन, चालुक्य, शिलाहार, देवगिरीचे यादव, बहमनी, मुस्लिम राजकर्ते, मराठा राजकर्त्ये यांनी राज्य केले. याच जिल्ह्यात एक किल्ला कृष्णा आणि नीरा या नद्यांच्या खोऱ्यात उभा आहे, साताऱ्याच्या निसर्ग सौंदर्याने नटलेले हा किल्ला म्हणजे ”केंजळगड”. या किल्ल्याची चढाई मध्यम … Read more

नरवीर बाजीप्रभू आणि फुलाजी प्रभूयांच्या लढाईची साक्ष देणारा ”विशाळगड”

विशाळगड हा शब्द कानावर येताच बाजीप्रभुंचे ते शब्द कानावर पडतात, ”लाख मेले तरी चालतील, पण लाखांचा पोशिंदा जगला पाहिजे.” या स्मृती थेट त्या प्रसंगाची आठवण करून देतात आणि नकळत अंगावर शहरे येतात. हीच ती पावन झालेली लढाई आणि हाच तो गड ज्याने महाराजांना सुखरूप आपल्या ओंजळीत सामावून घेतले. या किल्ल्यावर जाताच पावनखिंडीची लढाई डोळ्यासमोर येते. ”राजं तुम्ही गडावर … Read more

स्वराज्याच्या शपथेचे साक्षीदार असलेल्या रायरेश्वराच्या पठाराबद्दल जाणून घेऊयात

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म झाला आणि सर्व आसमंत फुलून गेला. स्वराज्याचा राजा जन्माला आला. छत्रपती शहाजी राजांनी पाहिलेले स्वप्न लवकरच पूर्ण होणार, असे वाटू लागले. आई जिजाऊंना लागलेल्या डोहाळ्यांवरून असे वाटत होते की होणारा पुत्र अगदी तेजस्वी, बुद्धिवंत होणार. पाहता पाहता या गोष्टी सत्यात उतरल्या. जिजाऊंनी गरोदरपणातच शिवबांना राजकारण शिकवले आणि वयाच्या अवघ्या १२ व्या वर्षी रायरेश्वरावर … Read more

छत्रपती शिवाजी महाराजांची राजमुद्रा आणिया राजमुद्रेचा संपूर्ण अर्थ

छत्रपती शिवाजी महाराज अनुकूल वयात आल्यानंतर शहाजीराजांनी शिवबांना स्वतंत्र राजाप्रमाणे काही निवडक मावळ्यांसह राज्य करण्यासाठी तयार केले. त्यावेळी महाराजांसोबत स्वतंत्र ध्वज देण्यात आला. त्याचबरोबर, पेशवे- शामराव रांझेकर, सरनौबत- माणकोजी दहातोंडे, मुजुमदार- बाळकृष्णपंत हणमंते, डबीर- सोनो विश्वनाथास, सबनिशी- रघुनाथ अत्रे यांची नियुक्ती केली. अवघ्या १२ व्या वर्षी महाराज राज्य करण्यास तयार झाले. याच वेळी स्वराज्याची स्वतंत्र … Read more

आशिया खंडातील सर्वात मोठी रेडिओ दुर्बीण महाराष्ट्रात आहे

ashiya khandatil mothi durbin

जुन्नरचं एक वैज्ञानीक महत्व म्हणजे खोडदला असलेली महाकाय रेडिओ दुर्बीण! खगोलशास्त्रात भारताने जी काही आपली ओळख निर्माण केली आहे त्यामध्ये याक्स शक्तीशाली रेडिओ दुर्बीणीचे महत्वपुर्ण योगदान आहे. जागतीक पातळीवउर ही दुसर्‍या क्रमांकाची शक्तीशाली रेडिओ दुर्बीण मानली जाते. डोळ्यांनी निरीक्षण करायच्या ऑप्टिकल दुर्बिणीने केलेल्या निरीक्षणांना मर्यादा असल्याने हल्ली खगोलशास्त्राच्या अभ्यासाठी रेडिओ दुर्बिणीचा वापर होतो. प्रत्येक ग्रह, … Read more

छत्रपती शिवाजी महाराजांनी जीर्णोद्धार केलेले गोव्यातील सप्तकोटेश्वर मंदिर

govyatil saptkoteshwar mandir

गोवा म्हंटल की बिच, चर्च याच गोष्टी सर्वप्रथम डोळ्यासमोर दिसतात. गोवा हे ठिकाण पर्यटकांचे मुख्य आकर्षणाचे ठिकाण आहे. याच गोव्यामध्ये पाहण्यासारखी अनेक मंदिरे आहेत. परंतु माहिती अभावी अशा सुंदर ठिकाणी जाणे होत नाही. छत्रपती शिवाजी महाराज्यानी संपूर्ण हिंदुस्थानावर राज्य केले. मग त्यात गोवा हे राज्य कसे चुकेल. याच गोव्यात महाराज्यांनी सप्तकोटेश्वर मंदिराचा जीर्णोद्धार केला. परंतु आज … Read more

उदरी संस्कार घडले म्हणुनी स्वराज्य स्थापिले शिवबाने..

jijamata shivba

माता जिजाऊंना डोहाळे लागले. स्वराज्याचा शिवसूर्य जन्मास येण्याची चाहून माता जिजाऊंना लागली. पण ही चालू भली अजबच होती. हे डोहाळे इतर स्त्रियांपेक्षा अधिकच वेगळे होते. हातात तलवार घेणे, दानपट्टा चालवणे, अश्वारोहन हे डोहाळे जिजाऊंना लागले होते. असे म्हणतात ना बाळ पोटात असते तेव्हा चांगले संस्कार करावे, चांगले वागावे. असे केल्यास जन्माला येणाऱ्या मुलावर चांगले संस्कार होतात. हो हे … Read more

तुंबाड चित्रपटातील पुरंदरे वाड्याविषयी आश्चर्यकारक माहिती

tumbadchitrapat purandare vada

तुंबाड या चित्रपटात दाखवलेला पुरंदरे वाडा पाहताक्षणी भयावह वाटतो. परंतु हाच वाडा एकेकाळी वैभवतेने संपन्न होता. हा वाडा वास्तुरचनेचा उत्तम नमुना होता. पुणे जिल्ह्यातील सासवड येथील कऱ्हा नदीकाठी वसलेला हा वाडा पेशवे सरदार अंबाजीपंत पुरंदरे यांनी इ. स. १७१० मध्ये बांधला. हा वाडा जणू काही शनिवार वाड्याचा जुळा भाऊच वाटतो. चक्क या वाड्याला २५ फूट … Read more

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आजोबांनी मालोजीराजे यांनी जीर्णोद्धार केलेल्या शिवमंदिराचा इतिहास

malojiraje jirnoadhar shivmandir

बारा ज्योतिर्लिंगापैकी एक प्रसिद्ध ज्योतिर्लिंग म्हणजे  घृष्णेश्वर मंदिर. औरंगाबाद जिल्ह्यातील दौलताबादपासून अवघ्या 11 किलोमीटरच्या अंतरावर वेरूळच्या लेण्यांजवळ हे मंदिर असून या मंदिराचा प्रथम जीर्णोद्धार छत्रपती शिवाजी महाराजांचे आजोबा मालोजीराजे भोसले यांनी केला. याचा उल्लेख या मंदिरात असलेल्या एका शिलालेखावरून कळतो. वास्तुरचनेचा उत्तम नमुना असलेले हे मंदिर संपूर्ण दगडांमध्ये बांधले असून वरील बांधकाम विटा आणि चुन्याने … Read more

छत्रपती शिवरायांची जन्मभूमी किल्ले शिवनेरी

kille shivneri

हिंदवी स्वराज्य संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज्यांचा जन्म महाराष्ट्रात झाला आणि ही भूमी पावन झाली. शिवजन्म झाला आणि शिवनेरीच्या भूमीवर ढोल, नगाडे घुमू लागले. महाराष्ट्रातील किल्ल्यांमध्ये “शिवनेरी” या किल्ल्याचे एक अढळ स्थान आहे. पुण्याच्या उत्तरेस जुन्नर पासून म्हणजेच एकेकाळचे “जीर्णनगर” येथून जवळच शिवनेरी किल्ला लागतो. हा किल्ला गिरीदुर्ग प्रकारातील असून सह्याद्रीच्या नाणेघाट डोंगररांगेतील हा किल्ला आहे. या … Read more

You cannot copy content of this page